28/07/2015

Het einde nadert


De wind waait hard, maar we werken desondanks hard door.
Vandaag is de huid van het schip er grotendeels uitgehaald.
Langzaam maar zeker is het wrak er bijna in zijn totaal uit.

Onder de huid lag in het voorschip nog van alles aan vondstmateriaal.
Zo lag er onder andere aardewerk, wetsteen, schuimspaan, een complete tegel en mogelijk een olielamp.

Verder is er veel scheepshout getekend en is omroep Flevoland langs geweest om even het hele schouwspel op camera te zetten.


Morgen komt de kraan, die een stuk grond naast het schip weg gaat halen waar een groot stuk hout onder de grond doorloopt. Verder zal de kraan ook beginnen met dicht gooien van de opgravingsput waar nog geen zes weken geleden een prachtig scheepswrak lag.



27/07/2015

De hozende matrozen


Na een stormachtig weekend zijn wij weer met volle kracht begonnen. Bij aankomst stond de boot echter vol water, en nog veel erger de koffiepot was kapot. Zonder onze gebruikelijke opwekker en met veel geklaag van de aanwezigen, zijn we begonnen met het hozen van de boot. Nadat de bodem van de boot weer zichtbaar was zijn er enkele foto’s van de boot  genomen, en was voor de koffie een oplossing bedacht. Na een zeer korte onderbreking waarbij iedere koffie drinker een Haags bakje heeft gekregen is het echte werk begonnen.

Het grootste gedeelte van de groep is verder gegaan met het tekenen van de wegeringsplanken welke door hun bedekking enigszins droog zijn gebleven. Er kwam hier echter al snel een einde aan nadat een wolk besloten had de boot nader te bezichtigen. Dit had tot het gevolg dat de keet al snel opnieuw gevuld was. De afwezigheid van koffie zorgde er echter al snel voor dat wij aan het werk waren.  

Na de lunchpauze en nog wat meer vochtige bezoekers, hebben de hoosschepjes weer hun functie volbracht. Het was nu echter ook tijd om te beginnen aan het verwijderen van de huid van het schip.

 
Zo zijn de huidplanken ingedeeld, gelabeld en gezaagd.  Ook het opgraven bij het voorschip begon weer zodat alsnog de steel en de kop van de houten hamer herenigd konden worden.
 
 
 

24/07/2015

Leeg schip?

Vrijdag. Alweer de laatste dag van de week. Nadat gisteren alle spanten uit het schip waren verwijderd, blijft vandaag een vrijwel leeg schip over. Alleen de huid van het schip ligt er nog. Of niet? Terwijl in het voorschip de laatste restjes grond uit het wrak worden gehaald, duiken er toch nog een aantal vondsten op.
Schoonmaken van het laatste stukje OR 49


Zo duikt er een pokhouten (zeer harde houtsoort) schijf op, mogelijk een (reserve) onderdeel van de tuigage. En even verderop komt een houten kop van een hamer tevoorschijn…
Links de pokhouten schijf, rechts de houten hamerkop


Toch is dat nog niet de laatste vondst van de dag. Nog ietsje dieper duiken opeens haartjes op in de modder. Het blijken de haren van een kwastje uit het midden van de zeventiende eeuw. Ze zitten zelfs nog vast aan de steel. De kwast wordt voorzichtig geborgen, om na de opgravingscampagne in het laboratorium helemaal te worden schoongemaakt en geconserveerd.
Het kwastje. Links (gedeeltelijk onder de modder) de haren, rechts de steel


Tot slot nog een leuk constructiedetail van het schip. Op verschillende plaatsen in heet wrak komen ‘lassen’ tevoorschijn. Dit zijn de verbindingen tussen twee planken, in dit geval de planken in de huid. In dit geval lijkt het een beetje op een zogenaamde ‘haaklas’. Volgende week gaan we alweer de laatste week van de campagne in, waar o.a. nog uitgebreid naar de constructie van de huid gaat worden gekeken.
Dit zijn twee planken in de lengterichting van het schip, die door middel van een las met elkaar zijn verbonden.

 Maar eerst genieten van het (welverdiende) weekend!

23/07/2015

Een nieuwe fase:)

Vandaag is een nieuwe fase aangebroken. Bij een scheepsopgraving wordt het schip van boven naar beneden ‘afgepeld’. Nadat vorige week de wegering (de binnenbekleding van het schip, waar bijvoorbeeld de lading op rust) was verwijderd, zijn vandaag alle spanten uit het wrak gehaald. De goede spanten worden naar Lelystad gebracht om in een later stadium gedocumenteerd te worden. Van de spanten die zo slecht zijn dat het onmogelijk is om ze te bergen, worden de belangrijke details, zoals bijvoorbeeld de afmetingen, door de archeologen opgeschreven.



Het verwijderen van de spanten is fysiek vrij zwaar. Vooral de ‘zitters’, die de verbinding tussen de bodem en de zijkant van het schip vormen, zitten nog erg goed met houten pennen aan de huid van het schip vast. Met behulp van ijzeren wiggen, een grote moker en een zaag lukt het uiteindelijk ook om deze zitters los te krijgen.
Het verwijderen van de spanten.


Zodra een aantal spanten uit het schip zijn gehaald, springen een aantal studenten het schip in om vervolgens de grond die eronder zat weg te graven. Hierdoor wordt de huid, de buiten kant van het schip eindelijk goed zichtbaar. In dit stadium komen er helaas weinig vondsten meer tevoorschijn, maar toch kwamen nog twee knikkers tevoorschijn!
In het voorschip worden de spanten verwijderd, terwijl in het middenschip driftig wordt schoongemaakt. In het achterschip wordt de huid met de meetarm ingemeten.

Na de lunch verscheen een collega van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed met een digitale meetarm. Met behulp van deze meetarm wordt de constructie van de huid in 3 dimensies opgemeten. Alle randen van de planken, posities van de houten pennen, spijkers en bouten, bewerkingssporen, etc. komen uiteindelijk in een CAD programma terecht. Uiteindelijk kan dit gecombineerd worden met de tekeningen van de spanten en wegering. Zo ontstaat uiteindelijk een totaalplaatje van (de scheepsconstructie van) het wrak OR 49.
Detail van het inmeten van de huid.