Toegedekt met zeilen der liefde

Op de laatste dag komt altijd nog iets moois te voorschijn: een steengoed scherf met opschrift

....GOT NIT VErgessen......

Afgelopen vrijdag hebben we afscheid genomen van ons dierbare scheepswrak, dat we zo schaamteloos hebben blootgelegd, om alle informatie aan haar te ontfutselen.
Aan het einde gekomen van de campagne, is het wrak toegedekt met zeilen der liefde en er zal aanstannde maandag een laag grond worden aangebracht, om het hout te beschermen tegen eventuele vorst gedurende de komende winter.
Het wrak is zo interessant en geeft haar geheimen zo moeizaam prijs, dat we volgend jaar weer op deze site aan de slag gaan.
We kijken terug om een aangename, informatieve en spetterende opgravingscampagne, waarbij iedereen zich goed geluimd en volledig heeft ingezet. Hulde!

Maar voor nu, voorlopig even radiostilte aangaande de wederwaardigheden rondom de OE 34.

Tot volgend jaar!

De laatste opgravingsdag

In het licht van de haven...
Moeizaam worden van het ons zo vertrouwde wrakhout de laatste doorsneetekeningen gemaakt.


Weemoedig worden nog wegeringen besprenkeld, loshout gelicht en benummerd. Zelfs worden al troffels en emmers gereinigd.


Het einde is in zicht!

Het gedeelte van de kavel en toegangspad, dat voor de opgraving is gebruikt, is opgemeten, inclusief enkele vierkante meters suikerbieten.

Nog een laatste keer nat maken, dan afdekken met de plastic folie...


Morgen gaat de kuil dicht. En kijkt de AWN terug op een nuttige en gezellige veldcursus samen met de IFMAF, het NLE en de RUG.


En ten slotte heeft het schip nog zijn ziel openbaard. Voor sommigen lijkt het op een eendje, voor andere op een krokodil. Wat het werkelijk is worden we misschien volgend jaar gewaar!

Een mooie woensdag

Deze woensdag begon met prachtig weer, zodat iedereen met goede zin meteen aan de slag ging.

Laura en Gert hebben het tweede vat geborgen en met behulp van Archie, Dick en Erik kon zelfs de inhoud, die uit kalk bestond, in zijn geheel geborgen worden.


Onder het vat kwamen nog visrestjes, scherfjes en een koperen tap van een kraan te voorschijn.

Ook was er nog een restant van het zeildoek te zien.

Om de weg in en uit het schip makkelijker te maken heeft Archie met Fokke een prima “gang way” gebouwd.(


Brigitte en Fokke gingen verder met het tekenen van de doorsneden.


s’Middags stond Dick voor zijn grootste uitdaging. Het aggregaat wilde maar niet gaan werken, zodat we bang waren koude soep te krijgen. Maar Dick heeft ons, zoals altijd, weer gered.

Het was weer een supere, leuke, gezellige en mooie opgravingsdag.

Nog een paar dagen...

Vandaag alweer de tweede dag van de laatste week. Vandaag werd er weer vrolijk doorgewerkt, ondanks het troosteloze weer vanochtend. Zo werden nog een aantal dwarsdoorsnedes getekend, administratie bijgewerkt en een paar vondsten ingemeten.


Tekenen

Daarnaast werd in het achterschip begonnen met het verwijderen van de wegering (soort ‘binnenhuid’) en het schoonmaken van de spanten en de ruimtes tussen de spanten die onder de wegering vandaan kwamen. De schoongemaakte delen worden de komende dagen nog getekend en gefotografeerd. Omdat de boorden relatief hoog en de grond liggen zijn de planken van de wegering ontzettend slecht bewaard gebleven. Het is vaak dan ook niet mogelijk om ze in het geheel te lichten. Daarom zijn ze eerste zorgvuldig gedocumenteerd, door middel van tekeningen, foto's en een beschrijving. Zo blijft de informatie toch bewaard voor latere generaties en kunnen de planken (helaas) afgevoerd worden.


Verwijderen wegering van het stuurboord

Als de wegering is verwijderd komen de spanten tevoorschijn. Hier is goed te zien dat voor de spanten geen nette, rechthoekig gezaagde balken zijn gebruikt. De spanten zijn gemaakt van stukken hout, dunne stammetjes of dikke takken, die men zo bewerkt heeft dat het op de huid paste. Bij dit soort schepen werd namelijk de huid eerst gemaakt, waarna de spanten er te pas in werden gemaakt. Bij veel spanten is dan ook nog de natuurlijke ronding van het hout zichtbaar en in sommige gevallen zit er nog spinthout aan.


Een schoongemaakt stukje van het bakboord. Tussen de spanten is de huid zichtbaar. Rechts, onder de stoffer en de krabbers, moet de wegering nog weggehaald worden.

Tot slot werden vandaag de twee tonnetjes met kalksteen of mortel gelicht. Voor het zover was moesten ze natuurlijk eerst netjes schoongemaakt worden en op de foto gezet. Daarna konden de duigjes individueel genummerd worden en vervolgens voorzichtig geborgen. Bij één van de tonnetjes kwamen zelfs nog wat resten van de hoepen tevoorschijn. Deze hoepen zijn van hout, in tegenstelling tot de ijzeren hoepen die bijvoorbeeld vandaag de dag gebruikt worden.


De twee tonnetjes. De duigjes zijn in een vrij slechte conditie. Bodem/deksels zijn ook nog deels aanwezig.


Documenteren en nummeren van de duigen.


Voorzichtig worden de duigen gelicht


En hier liggen de duigen klaar om naar de Rijksdienst gebracht te worden, waar ze vervolgens goed schoongemaakt en geconserveerd gaan worden

Gelukkig was het vandaag niet zulk slecht weer als tijdens het weekend! Het is in deze blog al eens eerder gezegd: archeologen houden zich altijd bezig met het weer en wij zijn zeker geen uitzondering.

Vandaag is er verder gewerkt aan het tekenen van dwarsdoorsnedes van het schip. Op onderstaande foto's is te zien hoe zoiets er uit ziet. Een hele onderneming!

De constructie over het schip heen


De tekening

Diana kwam vandaag een dagje terug op de opgraving om vondsten te verwerken.


Verder is er gegraven rond de stookplaats en in het voorschip. Hierbij werd er nog een tweede zogenaamde heideboender gevonden. Een heideboender is een soort stevige bezem met twijgjes, om het dek schoon te schrobben. Van het schip schoonschrobben hebben wij inmiddels ook verstand, het schip moet voor de officiele foto's schoon zijn dus we schrobben heel wat af.

Morgen gaan we weer verder met het verder uitgraven van het schip en het lichten van losse stukken hout.


Archeologie is soms ook kantoorwerk...

Hieperdepiep...

...onze Dick was vandaag jarig! We zullen zijn leeftijd niet met u delen, wel wat foto's van de feestvreugde ;)




Dick trakteerde op taart en Annegret had ook nog eens twee lekkere cakes gebakken. Afvallen doen we ondanks alle lichamelijke inspanningen dus zeker niet.
Naast alle festiviteiten moest er natuurlijk ook gewerkt worden, ook vandaag werd er weer flink getekend door de tekenaars. Het voorschip is nog verder schoongemaakt en rond de stookplaats is ook verder gegraven. Met een speciale stellage worden ondertussen dwarsdoorsnedes van het schip getekend. Even moesten we pauzeren zodat de bieten bespoten konden worden, daar willen we toch liever niet bij zitten.
's Middags kwam er nog bezoek, Jaap Lodder van de Gedeputeerde Staten van Flevoland kwam langs om de opgraving te bekijken. Hij werd rondgeleid door Andre.







Maandag zijn we weer terug!

Veel moois uit de grond

Veel leuke vondsten vandaag! De al eerder gevonden stookplaats is vandaag verder uitgegraven en bracht enkele leuke vondsten op waaronder een voor alsnog niet te identificeren plaat koper en twee munten. Klik op de foto voor een vergroting.


Plaat koper


Munt

De objecten zijn groen omdat zij langere tijd onder water en in de grond hebben gelegen. Suggesties over welke functie de koperen plaat had kunt u achterlaten bij de reacties onder aan dit bericht.

Uiteraard zijn er vandaag ook weer verschillende planken geborgen. Zoals altijd worden ze zorgvuldig beschreven door onze tekenaars. De hierboven genoemde vondsten zijn ingemeten zodat hun precieze locatie in het schip ook vanachter het bureau bekeken kan worden. Het schip is flink geschrobt en de eerste overzichtsfoto's zijn aan het eind van de middag gemaakt. Daarnaast is er natuurlijk ook ruimte voor wat ontspanning tijdens de lunchpauze.


In de loungestoel


Vrijwilligers van de AWN praten bij


Bezoekers worden rondgeleid door Andre

Morgen weer een nieuwe dag met hopelijk nog meer leuke vondsten!

Werk in uitvoering

Ook vandaag weer een dag zonder hoosbuien. Vanochtend stond het schip wel weer vol water, gelukkig bood de pomp uitkomst.





Een grappig gezicht: het schip is erg vochtig en is ondertussen een nieuw huis geworden voor een aantal paddestoelen, ondertussen met zorg verwijderd door de archeologen.



Er viel nog veel meer schoon te maken. Voor de uiteindelijke overzichtsfoto’s moet het schip zo schoon mogelijk zijn. Tijdens het werk blijft het schip niet altijd even schoon. Dat zal voor haar vroegere kapitein vast ook een probleem zijn geweest en tegenwoordig gebruiken we nog steeds dezelfde oplossing: schrobben!



Vandaag is er net als gisteren weer veel getekend en gemeten. Zoals bij de meeste lezers al bekend is wordt alles zorgvuldig gedocumenteerd voordat het schip geborgen wordt. Op onderstaande afbeelding is te zien hoe zo’n tekening eruit ziet.



Afzonderlijke stukken hout worden vervolgens uit het schip gehaald zodat ze getekend kunnen worden.


Het te tekenen stuk hout wordt voorzichtig op een plank gelegd


Veel meten en goed kijken


...en af en toe een pauze!

Niet alleen het hout moet worden ingemeten. Ook alle losse vondsten worden ingemeten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het Total Station, dit handige apparaat zorgt ervoor dat alle vondsten met hun precieze locatie worden ingemeten.


Een flinke bout in het schip

En zo werken we verder aan ons schip, tot morgen!


Werk in uitvoering!

Na regen komt zonneschijn!

Vandaag scheen dan toch eindelijk weer de zon bij ons schip, tot vreugde van alle archeologen. De zon scheen zelfs zo veel dat het schip alweer nat moest worden gehouden!


En weer nathouden...

Nu alles weer zichtbaar is kunnen alle tekeningen weer verder worden uitgewerkt. Ook is er verder gegraven en zijn er twee delen van het schip gelicht. De delen worden op een tafel gelegd en dan zeer nauwkeurig getekend. Het lichten van de afzonderlijke delen vergt enige spierkracht zoals te zien op onderstaande foto’s.


Een stuk berghout wordt uit de put verwijderd


Een legger wordt uit de put gehaald

Elk stuk wordt voorzien van een apart kaartje met een uniek nummer. De tekenaars leggen elk detail van het stuk hout vast: elke bout en elk gat wordt op de tekening aangegeven.


Alles wordt gedetailleerd beschreven


Een bout steekt uit de legger

Niet alleen de vondsten en het schip komen op de foto. Vandaag was het ook de beurt aan de archeologen om op de foto te gaan. Rene Glas en Bastiaan Brozius van de universiteit van Leiden kwamen langs om foto’s te maken. Zij maken foto’s voor de ACE. ACE staat voor Archaeology in contemporary Europe. Een deel van dit project draait om het uitleggen en tonen van archeologie aan het publiek. Het ging bij de foto's dan ook niet om mooie vondsten maar om het aan het publiek te tonen wat archeologie nu echt inhoudt. Geen zwepen en gouden beelden, wel veel tekenen, meten en modder.


Archeologen op de foto

Tegen het einde van de werkdag werd er opvallend vaak naar de lucht gekeken. Niet, zoals voorgaande dagen, om te kijken of de zon te zien valt, maar om uit te kijken naar een helikopter met daarin een fotograaf. Zo wordt het schip ook vanuit de lucht vastgelegd. Natuurlijk is het schip voor de foto's even opgepoetst.


De helicopter om het schip ook vanuit de lucht vast te leggen

Door het slechte weer en omdat het schip toch erg beschadigd blijft is documentatie heel moeilijk. Alles gaat wat moeilijker dan verwacht en daarom zal er volgend jaar nog verder gewerkt worden aan dit schip. Wij werken morgen weer met frisse moed verder!

Onderwaterarcheologie

Het opgravingsonvriendelijke weer op de site begint een vast thema te worden: ook aan het begin van deze nieuwe week bleek de regen met bakken uit de lucht te komen. Er stond hierdoor wederom te veel water om in de put aan de slag te kunnen. Ook de tweede pomp die inmiddels was aangerukt kon aan deze situatie weinig veranderen. De barre weersomstandigheden weerhielden de Belgische versterking, die de Doeler Kogge tijdelijk heeft gelaten voor wat het is om deze week ondersteuning te bieden aan de Vogelweg, er overigens niet van om de regen in korte broek tegemoet te treden.


Onze onverschrokken Vlaming!

Halverwege de ochtend werd besloten om de rest van de dag te schuilen in Lelystad, alwaar de administratie kon worden bijgewerkt in de behaaglijke beschutting van Nieuw Land. Zullen de weergoden ons morgen gunstig gezind zijn?


Hard aan het werk bij Nieuwland